Contact: 015 / 29.40.00
Entree Cultuurcentrum

Serena Vittorini | Dans mon souvenir c'était blanc

Looptijd: vrijdag 04 oktober 2019 - zondag 01 december 2019 - 13:00

Openingsuren: Donderdag - Zondag | 13:00 - 18:00

 

Dans mon souvenir c’était blanc is een nieuw project van Serena Vittorini in opdracht van Cultuurcentrum Mechelen. Het werk, ontwikkeld in samenwerking met de industriële erfgoedsite Bois du Cazier, is een multimediale vertelling die de geschiedenissen van en herinneringen aan de industrialisatie tussen België en Italië verkent. De installatie die daaruit is ontsproten, bestaat uit een reeks foto’s, archiefmateriaal en een soundscape die het verhaal van een fictief personage schetsen, een mijnwerkerszoon van Italiaanse immigranten in België na de Tweede Wereldoorlog. Via verschillende stemmen, talen en media behandelt het project vraagstukken met betrekking tot mobiliteit en ontheemding, arbeid en uitbuiting, hoop en nostalgie, zowel in het heden als in het verleden.

De titel, Dans Mon Souvenir C’était Blanc, refereert aan een interessante casus die aan het licht is gekomen bij wetenschappelijk onderzoek door Anne Morelli, een Belgische historica van Italiaanse origine, gespecialiseerd in de geschiedenis van religies en minderheden. In de interviews die ze afnam met Italiaanse mijnwerkers merkte Morelli bepaalde terugkerende elementen op, zoals de herinnering aan een sneeuwlandschap bij aankomst in België. Haar interpretatie van deze ongelooflijk consistente verslagen is dat sneeuw, verre van een echte herinnering, deel uitmaakte van de gedeelde beeldtaal van de ervaringen van de Italiaanse migranten. Dans Mon Souvenir C’était Blanc denkt na over deze combinatie van feiten, fictie en gevoelens die de collectieve en individuele herinneringen vormt.

De collectieve herinneringen van Italiaanse migranten en intieme flashbacks uit Vittorini’s kindertijd zijn verwerkt tot een script door schrijfster Alessia Capasso, en uitgewerkt en opgenomen door geluidskunstenaar Federico Fontana. De reeks foto's toont objecten, ruimtes en territoria - opgehangen tussen heden en verleden – waar de vertellende stem zich emotioneel betrokken bij voelt.
Belgisch industrieel landschap: onveilige tunnels, barakken en terrils, ophopingen van steenafval. Italiaans verpauperd Arcadia: weilanden, dorpen, verse melk en landerijen. Beide landen worden gezien als mythische geografieën vanuit het perspectief van een subject dat niet meer weet waar het toe behoort of wil behoren.

De alomtegenwoordigheid van zwart en wit in de fotoreeks symboliseert de redenen achter de migratiegolven, die begonnen in 1946 na een economische overeenkomst tussen de Italiaanse en de Belgische regering. De Italiaanse werkloze en arme klassen kregen de kans om te gaan werken in de Belgische mijnen die op dat moment in onbruik raakten. In ruil daarvoor zou Italië de broodnodige steenkool krijgen voor de naoorlogse industrialisatie. Vele Italianen vertrokken met het vooruitzicht op betere levensomstandigheden en een salaris waarmee ze zich zelfs zout zouden kunnen veroorloven, een anders onbereikbaar luxegoed.
Steenkool voor zout, zwart voor wit, onderdrukking in ruil voor een luchtspiegeling van rijkdom. De mijnramp van Marcinelle in 1956, die een einde maakte aan het kolenverdrag met Italië, lijkt het natuurlijke gevolg van de uitbuiting van arbeid en hulpbronnen door het industriële kapitalisme.

  • Toegang: Gratis
Design Kunstmaan